ମକର ରାଶିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉତ୍ତରାୟଣ ଗତି। ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ, କୃଷିଭିତ୍ତିକ କୃତଜ୍ଞତା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରାର ଏହି ଅପୂର୍ବ ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳୀରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଆଜି ଉତ୍ସବମୁଖର ହୋଇଉଠିଛି। ପୁରୀର ବଡ଼ଦାଣ୍ଡଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚିଲିକାର ନୀଳ ଜଳରାଶି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସବୁଠି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିର ଏକ ଅପୂର୍ବ ପରିବେଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଶୀତ ଋତୁର ପ୍ରକୋପ ସତ୍ତ୍ୱେ ବ୍ରାହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ ଓ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଗୁଡ଼ିକରେ ବୁଡ଼ ପକାଇ ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ସୁଅ ଛୁଟିଥିବା ବେଳେ ଘରେ ଘରେ ପାରମ୍ପରିକ ମକର ଚାଉଳର ମହକ ଏକ ଭିନ୍ନ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଏହି ପବିତ୍ର ତିଥିରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀରେ ଶ୍ରୀଜିଉମାନଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତିକାନ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ବିରାଜିତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆଜି ଆକର୍ଷଣୀୟ 'ମକର ଚୌରାଶି ବେଶ'ରେ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। ମା’ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ହାତରନ୍ଧା ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ମକର ଚାଉଳ ଭୋଗ ଶ୍ରୀଜିଉଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯିବା ପରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମହାପ୍ରସାଦ ସେବନ ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ଉତ୍ସାହ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାସହ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ବେଢ଼ାରେ ଠାକୁରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମକର ବେଢ଼ା ପରିକ୍ରମା ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗତି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଜିର ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପାସନା ଓ ପୁଣ୍ୟ ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ଗତ ଏକ ବର୍ଷର ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।
କେବଳ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ନୁହେଁ, ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜନଜୀବନରେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ଆଜି ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଅଟ୍ରି ସ୍ଥିତ ଉଷ୍ଣପ୍ରସ୍ରବଣ ଓ ହଟକେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମକର ମେଳା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ଦମ୍ପତିମାନେ ପାରମ୍ପରିକ 'ଗୁଆ ଖୋଜା' ନୀତି ପାଳନ କରିଛନ୍ତି। ସେହିପରି ଚିଲିକା ବକ୍ଷରେ ଥିବା ମା’ କାଳିଜାଇଙ୍କ ପୀଠରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମିଛି। ଘରେ ଘରେ ନୂଆ ଅମଳ ହୋଇଥିବା ଅରୁଆ ଚାଉଳ, ଗୁଡ଼, ନଡ଼ିଆ, ଛେନା, ଅଦା, ଗୋଲମରିଚ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳମୂଳର ମିଶ୍ରଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ 'ମକର ଚାଉଳ'କୁ ଭୋଗ ଲଗାଇ ପରିବାର ଓ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ସେବନ କରିବାର ପରମ୍ପରାକୁ ଲୋକେ ବେଶ୍ ଆନନ୍ଦର ସହ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କଟକ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଭଳି ସହରାଞ୍ଚଳର ଆକାଶ ଆଜି ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗର ଗୁଡ଼ିରେ ଛାଇ ଯାଇଥିଲା। ଛାତ ଉପରେ ପରିବାର ଓ ସାଙ୍ଗସାଥୀଙ୍କ ସହ ଗୁଡ଼ି ଉଡ଼ାଇବାର ମଜା ନେଇଥିଲେ ଯୁବପିଢ଼ି। ସେହିପରି ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓ କେନ୍ଦୁଝର ଭଳି ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ପର୍ବ ଟୁସୁ ପର୍ବ ଭାବେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଗାଁ ଗଣ୍ଡାରେ ଲୋକେ ଏକାଠି ହୋଇ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବା ସହ ଗୋ-ସମ୍ପଦର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରି କୃଷିଭିତ୍ତିକ ସମାଜର ପରମ୍ପରାକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ ରଖିଛନ୍ତି। ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଆଧୁନିକତା ମଧ୍ୟରେ ବି ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ନିଜର ମାଟି, ପାଣି ଓ ପବନର ଏହି ମହାନ ପର୍ବକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଉତ୍ସାହର ସହ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି।


0 Comments